لیزر دندانپزشکی
لیزر دندان یکی از تکنیکهای جدید دندانپزشکی است که برای برخی از بیماریهای دهان و دندان پیشنهاد میشود. این راهکار در سال ۱۹۸۹ وارد حوزه دندانپزشکی شد و در راهکارهای درمانی مربوط به بافت دندان مورد استفاده قرار گرفت. لیزر در دندانپزشکی نسبت به دیگر ابزارهای غیرلیزری گزینه درمانی راحتتری است و برای انواع بافت دهان چه سخت و چه نرم استفاده میشود.
لیزر یک روش درمانی مدرن میباشد که در بسیاری از موارد انجام درمان را نسبت به روشهای سنتی، آسانتر و کم تهاجمیتر کرده و به دو نوع لیزر بافت نرم و لیزر بافت سخت تقسیم میشود.
در واقع LASER ، نور تقویت شده توسط محرک تابش میباشد که در برخورد با بافت نرم و سخت، بر اساس نوع بافت، نوع لیزر تابش شده و شدت تابش آن باعث ایجاد تغییرات خاصی میشود.
لیزر از پرتو بسیار باریک و متمرکزی ساخته شده است که هنگام برخورد به بافت مورد نظر، واکنش ایجاد میکند.
مزایای لیزر در دندانپزشکی
با حضور این ابزار، بسیاری از آثار ناخوشایند مانند تزریق بیحسی، خونریزیهای پس از جراحی، بروز عفونت، احساس درد بعد از جراحی و … از بین میرود.
لیزر به خوبی بافت نرمی که نیاز به جراحی دارد را درمان کرده، و از خونریزی و احساس درد حین جراحی پیشگیری میکند. پس از جراحی نیز، بهبودی در سریعترین زمان به پایان میرسد.
یکی دیگر از مزایای لیزر در دندانپزشکی، سادهسازی برخی مراحل دشوار مانند ترمیمهای عمیق و انجام روکش دندان است، زیرا احتمال نیاز به تراش دندان در زیر لثه وجود دارد. چنین جراحیهایی با کمک لیزر بدون خونریزی و درد انجام میشود، در حالی که به هیچ بخیهای نیاز نخواهد بود.
معرفی چندین کاربرد لیزر در دندانپزشکی
استفاده از لیزر در دندانپزشکی کاملا اختصاصی است و دستگاه آن را براساس نیازهای این حوزه طراحی شده است. این دسته از دستگاههای لیزر در صورت رعایت اصول محافظتی، کاملا بیخطر هستند.
لیزر بافت نرم
سادهسازی حرکات ارتودنسی
ارتودنسی یکی از درمانهای مهم و طولانی دندانپزشکی است که حدود 2 سال طول میکشد. برخی افراد به دلیل طولانی بودن این درمان و تحت نظر بودن دورههای درمانی مختلف، از انجام آن صرف نظر میکنند.
لیزر به طور مستقیم باعث انجام درمان ارتودنسی نمیشود بلکه با تابش لیزر، نیروهای وارد شده به دندان توسط سیم و براکتهای ارتودنسی، موثرتر عمل کرده و پروسه درمان کوتاهتر میشود.
لیزر با اثر بر روی سلولهای استخوانی و ترشح شدن فاکتورهایی توسط آنها، باعث تسریع پروسه تحلیل و تشکیل استخوان و در نهایت باعث افزایش سرعت حرکت دندانها در حد محدود میشود.
![]()
فرنکتومی
فرنوم در قسمتهایی از دهان فرد، لب و زبان را به بافتهای زیرین متصل میکند و در برخی مواقع در صورت اتصال قوی و بیش از حد، باعث محدودیتها و مشکلاتی میشود. مثلا در مواردی زبان با فرنوم به کف دهان متصل میشود و محدودیت حرکتی بهوجود میآورد.
در کودکان نیز این عارضه به صورت مادرزادی اتفاق میافتد و باعث میشود، نوزاد به راحتی شیر ننوشد. دیگر مشکلات حاصل از آن شامل سوء هاضمه، اختلال در گفتار، مسدودسازی مجرای هوا، فاصلهدار شدن دندانها، پوسیدگی دندانها و … است که با استفاده از لیزر فرنکتومی بدون درد و خونریزی رفع خواهد شد.
بلیچینگ دندان
در مواردی که دندانها از نظر شکل و طرز قرار گیری مشکلی نداشته و فقط از لحاظ رنگ، تیرهتر یا زردتر به نظر برسند با بلیچینگ میتوان رنگ دندانها را چندین درجه روشنتر کرد.
در مطب دندانپزشکی بعد از ایزوله کردن دندانها، از ژل بلیچینگ که از ترکیبات هیدروژن پراکساید یا کارباماید پراکساید ساخته شده، استفاده میشود. در این روش ژل موردنظر بعد از قرار داده شدن روی دندانها، توسط نور یا گرما فعال شده و باعث روشن شدن رنگ دندان میشود.
امروزه برای فعال کردن ژل از لیزر دایود هم میتوان استفاده کرد. در اصل خود ژل نقش سفید کننده و لیزر دایود صرفا نقش فعال کننده ژل و آغازگر این پروسه را دارد.

اصلاح لبخند لثهای
لبخند لثهای تاثیر ناگواری روی ظاهر لبخند و زیبایی چهره دارد. خیلیها به خاطر این مشکل از لبخند زدن و دیده شدن لثه هراس دارند. اصلاح لبخند لثهای با کمک لیزر بهترین ایده است و موجب میشود خط لثه کمی عقبتر قرار گیرد.
انجام مرحله Un Covering ایمپلنت
بعد از مرحله کاشت اولیه ایمپلنت دندان و قرار دادن پایه(فیکسچر) ایمپلنت در زیر لثه، بعد از چند ماه نیاز به جراحی مجدد برای Un Cover کردن ایمپلنت میباشد.
در این موارد در صورت وجود لثه کافی، میتوان توسط لیزر و بدون نیاز به برش و خونریزی، لثه روی ایمپلنت را برداشت و قطعه موردنظر را برای فرم دادن لثه روی فیکسچر ایمپلنت قرار داد. در این حالت ترمیم لثه خیلی سریع اتفاق میافتد.
تغییر رنگ لثه
برخی افراد از تیرگی رنگ لثه خود احساس ناخوشایندی دارند و از وجود لکههای سیاه یا قهوهای ناراحت هستند. این لکهها به دلایل مختلفی مانند مصرف داروها، بیماری یا ژنتیک رخ میدهند و ممکن است نازیبایی ایجاد کند. با کمک لیزر بافت نرم، لثه تغییر رنگ میدهد و رنگدانههای سیاه یا قهوهای لثه کاملا رفع میشود.
رفع تجمعات باکتریایی
رفع تجمعات باکتریایی در پاکت پریودنتال زیر خط لثه، سلامتی دندانها و بافت نرم دهان را به خطر میاندازد. در حالی که تاباندن پرتو لیزر در این ناحیه، قبل و بعد از جرم گیری، موجب حذف باکتریهای زیر خط لثه میشود. با تاباندن این پرتو از بروز بسیاری از بیماریهای مجدد لثه جلوگیری شده و موجب حفظ سلامتی بافت لثه میشود و همچنین به اتصال بهتر لثه کمک میکند.
درمان پوسیدگی دندان
پوسیدگی در قسمتهای مختلف دندان رخ میدهد و همیشه سطح جونده را درگیر نمیکند. دندانپزشکان با در نظر گرفتن محل پوسیدگی دندان، ترمیم آن را شروع میکنند.
درمان حساسیت دندان
در حالت طبیعی مینای دندان از حساس شدن دندان در برابر سرما، گرما و تماس مراقبت میکند. در مواقعی که به هر دلیلی مینای دندان از بین رفته، یا تحلیل لثه اتفاق افتاده و عاج دندان مشخص و نمایان شده، دندان به نغییرات سرما، گرما و تماس حساس میشود.
در این موارد لیزر با بستن کوبولهای عاج، باعث کاهش حساسیت دندان میشود. برای درمان حساسیت دندان، هم از لیزر دایود و هم از لیزر اربیوم میتوان استفاده کرد.
درمان ریشه دندانهای عفونی
از آنجا که عمق نفوذ تمیز کنندههای مکانیکی و شیمیایی در دیوارههای کانال ریشه کمتر از 0/5 میلیمتر و عمق نفوذ باکتریها در دیوارههای کانال حدود 1 میلیمتر میباشد، لذا عملا درمانهای روتین قادر به حذف کامل باکتریها نمیباشند.
در این مواقع استفاده از لیزر دایود به همراه لیزر اربیوم قادر به هدف قرار دادن باکتریها و نابودی آنها هستند. البته درمان لیزر یک درمان تکمیلی میباشد و تمامی مراحل درمان ریشه باید کامل انجام شود. یعنی درمان لیزر به عنوان یک درمان کمکی به درمان اصلی اضافه میشود.
لیزر بافت سخت
نوع دیگری از لیزر وجود دارد که روی بافت سخت تاثیر میگذارد. در واقع پرتوهای حاصل از دستگاه تنها روی بافتهای سخت مانند دندان اثرگذارند.